Grève

L-impjegati funzjonarji tal-kumpanija nazzjonali tal-energija irrabjati. Ghandhom ghad-deputati parlamentari li ghogobhom izannznu abbozz ta’ ligi sabiex il-kumpanija li jahdmu maghha tigi ipprivatizzata u tinqasam f’kumpanija ghal kull belt kbira – jigifieri Lussemburgu u Esch-sur-Alzette. Il-haddiema dlonk ghollew lehenhom kontra il-mishut mostru “privatizzazzjoni” u t-tfal tieghu “incertezzi tas-suq” u “nuqqas ta’ permanenza” kif ukoll il-bastardi tieghu “nuqqas ta’ xoghol” u “downsizing“. Mill-ewwel is-sindakati hargu bil-ghajta solita taghhom “Issa Daqshekk” u gheddu li jaghmlu hafna storbju u frakass jekk id-deputati ma jirtirawx din il-proposta oxxenament ridikola.

Mhux hekk ghamlu d-deputati u allura il-haddiema tal-kumpanija nazzjonali tal-energija twahhdu fi protesta u bhall-folla ta’ Ruzar qamu f’daqqa jghajjtu u joholqu “pannes” u “bloquages“. Qatt ma fhimtha din tal-istrajk li iktar ittellef lic-cittadin komuni milli lis-superdeputat li jasal ghax-xoghol bid-driver u li ma jkollux laqghat qabel wara nofsinhar. Sadattant eluf ta’ eluf ta’ lussemburgizi, frustieri residenti u transfrontalieres qded jidghu ghax il-bozzoz tal-mija ghorrief tal-kumpanija tal-energija qazzu l-alla tal-energija pulita u ibblukkjaw kull triq principali go nofs id-dukat. Ma nafx liema simpatija riedu minn ghand il-popolin – votant u mhux votant – imma din tal-karba u dimostrazzjoni rari tikkonvincini dan l-ahhar.

Issa erhili nghaddi mill-Petrusse, Gare, Pfaffenthal u hekk biex nasal ghal Kirchberg flok sewqa ta’ hames minuti kollox minn Belair ghal Kirchberg dirett. Kollha hela ta’ hin … u energija.

Bir-ragun

 

Ir-Rabbin kien bhas-soltu bil-qieghda taht is-sigra jiddeciedi dwar il-problemi tal-gurnata. Kien imiss lil Samwel biex isemmi il-kawza tieghu: “Rabbin, Izakk qed jghaddi il-merhla tieghu mill-art tieghi kull jum u jhassarli il-pjanti u cereali kollha. Fuq l-art tieghi! Fid-dar tieghi! Mhux sew!”

U r-Rabbin wiegeb: “Ghandek ragun!”

Ghalhekk qam ukoll Izakk biex jghid tieghu: “Imma Rabbin, hemm bzonn li l-merhla tieghi jghaddu minn fuq l-art ta’ Samwel biex imorru jixorbu mill-ilma tal-funtana… inkella imutuli! Issa ilu s-sekli li l-merhla kollha ghandhom dritt li jghaddu minn fuq l-artijiet li hemm madwar il-funtana, u ghalhekk ghandi drit naghmel hekk jien ukoll.”

U r-Rabbin jerga… “Ghandek ragun!”

U l-qaddejja li kienet qed tisma’ d-diskursata ghaddejja, daret lejn ir-Rabbin u qaltlu: “Imma, Rabbin, ma jistax ikun li t-tnejn minnhom ghandhom ragun!”

U r-Rabbin wiegeb: “Ghandek ragun!”

(Tags: Ligi tan-non-kontradizzjoni ta’ Aristotli – jekk xi haga hi (minnha), allura il-kuntrarju ma hix (minnha)/ faqar semantiku malti f’dik li hi filosofija?).

Nervi

Kulltant jasal il-waqt li tieqaf u tahseb. Tinduna li qed tahrablek xi kelma hazina zejda kwazi ghalxejn. Kieku qed tilghab il-futbol kieku l-kummentatur erhilu jiddeskrivih bhala “fallo gratuito”. Tferra’ tazza luminata u twaqqa xi giex qatriet barra u dritt izzerzaq wahda xierqa ta’ l-eqqel sapporter go Ta’ Qali. Ghaliex jahasra? Tigrilek darba, darbtejn. U tibqa’ tigri. Ghal bidu ma tindunax. Li tghix barra ma tghinx ghax hadd ma jista’ jinduna. L-iktar l-iktar ikollok tfajla Franciza li mal-hames darba tirrepeti warajk “illollollolla” u zzid “don’t swear” biex turik li fehmitek.

Biex tghaxxaq m’ghandix ghalfejn inkun irrabjat. Fuq skala minn wiehed sa ghaxra ninstab tassew kuntent (voto in pagella sette e mezzo). Nahseb dawn nervi. Nervi kimici – tal-bdil tat-temp. Meta’ tibda tkun gurnata shana u sajfija u int maghluq go l-ufficcju go Kirchberg bejn skrin ipnotizzanti u veduta konrit mill-ikreh li c-Caqnu biss jaf japprezza. Rivoluzzjoni anatomika interna li taffetwa il-menti. Hemm xi kimika – ormoni forsi? – li qed tghajjat issa daqshekk. Qed tghajjat “Hudni il-boghod fuq plajja helwa fejn tista tintefa midud fuq xugaman tisma l-bahar tiela’ u niezel mar-ramel. Hudni l-boghod minn pajjiz fejn kollox jibda bil-moien u jispicca bir-ritmu tedesko di germania.”

Difficli tahrab mid-DNA. U jekk izommu maqful go fik sakemm jisplodi l-iktar l-iktar taf izzarrat wahda kif Alla ma jridx. U twahhal fin-nervi.

Haut Standing

Dalghodu jien u miexi lejn il-karozza qabel ix-xoghol ghaddejt minn hdejn wahda minn dawk l-iskips iz-zghar li jintuzaw Lussemburgu biex fihom jingabar iz-zibel tal-appartamenti. Kull blokk ghandu zewg skips jew tlieta. Wiehed ghar-rifjuti ta’ kuljum, iehor blu ghall-karti u iehor ghall-plastic u aluminju. Generalment dawn jinstabu fil-”cave” jew kantina u meta jkun imiss li jingabru jigi buzillis impjegat ta’ xi kumpanija u jdur flat flat johrog l-iskips sabiex dawn jingabru minn taz-zibel. Dan il-buzillis jithallas mill-amministrazzjoni tal-appartamenti li jiksbu il-bagit taghhom billi jiccargjaw lill-min joqghod fl-appartamenti ghal servizzi varji.

Ghalhekk meta wiehed jidhol go appartament go Lussemburgu ihallas il-kera kif ukoll hlas ghal servizzi li tista’ tinkludi is-sistema tal-heating, tindif komuni u affarijiet ohra. Il-Lussemburgizi iffissati fil-kera. Hafna minnhom jikru biex jahilbu lill-barrani u il-prezz ta’kirja dejjem tiela. Ghal appartament fic-centru b’zewgt ikmamar tas-sodda u fori xi disghin metru kwadru stenna li thalllas 1250€ mill-inqas. U ghadek ma semmejtx charges.

Issa iffissati ukoll fil-kuncett ta’ “Haut Standing“. Zewg kelmiet li jippermettu lis-sid jgholli l-prezz tal-kirja. Dan l-ahhar sid-il kera tieghi infurmatni li gejjin xi nies jbiddlu l-”madum” tal-bejt. Qaltli li dan biex ikomplu jizguraw li l-appartamenti jibqghu “Haut Standing“. Kellha il-wicc icanfarni ghax inzomm ix-xorb tieghi (koka, luminata, birrer) fuq it-terrazza li taghti ghall-park. Ma bghatthiex tiehdu ghax ghax. gejja biz-zikk ta’ Haut Standing. Jien naf li dan m’hux kwistjoni ta’ Haut Standing imma kwistjoni li il-bejt kien qed jaghmel l-ilma. Kif jghid z-ziju kellhom “idahhlu subajhom f’sormhom” u jissagrifikaw ftit mill-flus li qalghu biex igeddu l-bejt. Dak mhux Haut Standing nghidlu… imma Force Majeure.

Taf x’inhu Haut Standing? Il-gurdien tad-dar li rajt wieqaf biswet l-iskips tal-appartamenti Haut Standing, fit-triq Haut Standing, fil-kwartier Haut Standing, tal-Belt Haut Standing. Rajtu dalghodu jien u sejjer lejn il-karozza. U jkolli nahlef li taghni harsa u ghammizli… bhallikieku ried jghidli “Dal-Lussemburgizi u n-nejk l-ghandhom it-tnejn nafu fejn ghandhom idahhluh”.

P.S. Nispera li ma ltaqax ma Xitan. Dik ohra vittma tal-Haut Standing. Skond is-sid ghandi innehiha ghax annimali mhux permessi. Jien ivvintajtilha storja li “qattus” ma jikklassifikax bhala annimal ghax go Lussemburgu trid tirregistra il-klieb imma mhux il-qtates. Donnha belgheta. Ghalissa. Sahhiet.

Bidu Gdid

Mhux politiku dan il-bidu. Bidu gdid ghal Kinnie & Twistees, inkomplu fejn hallejna qabel ma kellna nikkoncentraw fuq affarijiet ohra. Il-hajja tal-barranin f’Lussemburgu baqghet tizviluppa. Il-komunità Ghawdxija (u Maltija) kibret. Ma nistax nghid li rabbejna l-gheruq imma drajna. Il-pajjiz ghandu l-problemi tieghu. Immigranti de luxe,  ma jafx x’ha jaghmel bihom – jew kif jitrattahom. Qieghed bejn halltejn. Minn banda m’hux sigriet li il-barranin li hawn go Lussemburgu il-bicca kbira minnhom ihallu hafna mill-flus li jaqilghu hawnhekk. Jonfqu fejn jistghu – jekk hux dik ix-xirja ta’ tlett sieghat gewwa il-Belle Etoile jew l-Auchan, jew jekk imorrux f’xi restorant jew ic-cinema jew jekk tigihom tajba it-tijatru.

Vera. Ma’ l-ewwel sinjali ta’ btala jew tmiem il-gimgha il-hasba kollettiva tkun qisha tal-Windows – Where do you want to go today? Min ilebbet lejn Trier (Germanja), min lejn Metz (Franza), min lejn Brussell (Belgju) u min lest jiehu r-riskju tat-titjira bir-Ryanair (How long do you want your delay today?). GHal min jibqa’ hawn hemm numru ta’ premji konsolazzjoni. Gurnata sabiha taf- tohrog il-grottli minn taht il-gebel u erhilhom jintelqu fuq il-hdura tal-gonna (parks). L-iprem post huwa siggu fuq mejda fir-restorant tal-Parc Belair fejn wiehed jista jordna Lait Rousse filwaqt li igawdi l-ghasafar u papri itiru. Ma jonqsux l-invettivi ghall-”qahba shab” kull meta xi wahda tiddandan tghatti x-xemx prezzjuza. L-ezercizzju fiziku jinvolvi ukoll xi loghba table tennis jew bocci “on the lawn”.

Il-Hadd, jekk wiehed irid jittanta x-xorti tal-allat tal-kolesterol dejjem hemm il-Maybe Not Bobs li joffti menu abbondanti u prelibat ta’ hnizrijiet anglo-sassoni for Sunday Brunch. Ftit l-isfel hemm l-iScots forma ta’ Pub li ghandu terrazza ottimista li xxaqleb fuq ix-xmara Moussel illi fis-sajf issir gelgul ilma li tithajlu qajla jasal ghad-destinazzjoni – ikun hemm iktar ilma il-Lunzjata fir-Rebbiegha.

Dan kollu biex inharbex erba kelmiet biex nghid li l-hajja ghada l-istess Lussemburgu. Meta fil-fatt inbidlet xi ftit. Sirna iktar midhla tan-nosob li jaf joffri dan il-pajjiz u naqghu inqas spiss ghalihom. Domna ma indunajna li ma kienx il-Franciz taghna illi huwa hazin imma huma il-Lussemburgizi li jiehdu lil kullhadd fuq demm id-dars u li iktar ma tkellimhom bil-Franciz iktar ituk bis-sieq u jaghmlu ta bir-ruhhom li ma fehmukx. Trid “tintegra” xi ftit. Ma tridx taghmilha tad-difficli. Imma meta tiskopri li hawn ossessjoni generali li il-barranin qieghdin hawn biss biex tahlibhom u tehdilhom l-ahhar ewro minn buthom allura tirreagixxi kif taf int.

U emmnuni… Ghawdxi avzat…

Linji Mkissra

Ghall-habta tas-sitta ta’ filghaxija lhaqt lil Melanie fuq ic-chat tal-gmail. Kienet ghadha kif tistenbah minn lejl irqad. Hemmhekk kienu ghadhom id-disgha ta’ filghodu. Qaltli li barra kellhom erbgha u tletin grad celcius go Belt-il Angli. Iktar kmieni wara nofsinhar kont kwazi tlift hajti gol-wesgha ta’ Place d’Europe jien u miexi lejn ir-ristorant ultra snob li jismu Papila biswit il-Philarmonie. Kien hemm bard ixoqq l-ghadam, u mhux biss. Ir-rih ivenven bejn pilastri ta’ arkitettura moderna u jsabbat mal-hgieg tal-grattacieli biddel s-sawra ta’ kull binja. Minflok bini kont qisni imdawwar bl-icebergs, blokkok ta’ silg u kristalli. U Melanie rieqda.

Qaltli li l-bierah (taghhom) waqt li jien kont rieqed ghall-kenn u wens tas-shana tar-radjatur hi kienet marret fuq il-plajjiet ta’ L.A. u ixxemxet. U filwaqt li t-temperatura god-Dukat misset l-abissi ta’ hamsa taht iz-zero u t-trab tas-silg beda jifforma fuq il-hgieg tal-karozzi go Rue de Bragance, Melanie u Nathalie sehtu s-siegha u l-mument li telqu mill-plajja u wehlu fit-traffiku ta’ Santa Monica Boulevard. Saghtejn u nofs ta’ xemx tisreg. Jahasra. Jien forsi qomt inlahlah ftit grizmejja minn nixfa artificjali ta’ kamarti, forsi fl-istess hin li Melanie kahhlet flixkun ilma kiesah ma xufftejha ha tiffriska ftit.

U l-linja ma zammitx. Forsi ghax anki l-gmail ma felahx ilahhaq mal-kuntrasti. Messaggi jitilqu mis-shana u jaslu fl-ikseh bard u vice versa. Il-linja waqghet u ma lhaqtx nghid ciao lit-tfajla. Inqatghet il-konnessjoni u hallietni hekk, kif tghid… kiesah u biered.

Palazz-il Ruzarju

Bis-sahha tat-Tour de Force spiccajt anki mort Lourdes. Kont smajt hafna stejjer dwar il-pellegrinaggi Maltin li jitilghu sa’ Lourdes jigbru tberika u flixkun ilma imbierek forma tal-Madonna u peress li minn San Sebastian (Donostia please) sa Carcassone trid tabilfors tghaddi mill-inhawi ta’ fejn dehret il-Madonna ma stajtx ma nzurx il-post. Stennejt minn kollox. Stennejt xi haga bhal ta’ Pinu fejn anki nies bhali, li ma tantx tinzlilhom din tad-dehriet mistici lill-pajzani taht xemx tisreg, xorta ihossu sens ta’ rispett minhabba l-kwiet u l-atmosfera ta’ riflessjoni. Imma Lourdes mhux hekk xbin. Lourdes triq wahda moghnija bis-superkitsch. Ma ddawwarx rasek u ma tarax ruzarju jew statwi varji tal-manifestazzjonijiet differenti tal-madonni. Forsi minn Lourdes gibna l-espressjoni xejn elokwenti tal-”Mitt madonna”.

Pellegrini ta’ kull nazzjonalita’ jaghzlu bejn termometru marjan, lapel badge helu helu bil-warda mistika jew post card b’wicc il-Vergni issellem “Greetings from Lourdes”. F’ghajnejja l-ispiritwali kien sar pagan hafna qabel ma lmaht is-santwarju mill-boghod. Mid-dehra (skuzawni tal-pun) meta dehret il-madonna talbet li jaghmlu kappella zghira. Minflok hemm knisja li lili fakkritni hafna fir-ritratti tal-palazz tal-principessa li huma sinonimi ma’ Disneyworld. Inkredibbli.

Nahlef li provajt immur Lourdes imnezza’ minn kull sens ta’ cinizmu jew kull tip ta’ tmaqdir proto-ateju li jhobbu jiddelettaw bih dawk l-erba psiepes li minghalihom lil ghax imaqdru l-knisja huma l-cowboys intellettwali tas-seklu wiehed u ghoxrin. Nahlef li mort Lourdes b’mohh miftuh bl-idea li nara mill-vicin xhieda vera ta’ fidi ferma. Jiddispjacini nghid li l-unika impressjoni kienet ta’ magna mistika li ddawwar sold ma kull pellegrin. Tikkonsla x’hin tahseb f’ta’ Pinu. U bilhaqq. Ir-ritratt m’hix cajta. Il-hanut vera jismu Palazz ir-Ruzarju.